2025 Sefalet Endeksi, ABD’li ekonomist Steve Hanke tarafından hazırlanarak Türkiye’nin küresel ekonomik istikrarsızlıkta dünya genelinde üçüncü sıraya yerleştiğini ortaya koydu. Hanke’nin raporuna göre, Sefalet Endeksi, ülkelerin ekonomik durumlarını enflasyon, işsizlik ve faiz oranlarının toplamından yıllık büyüme hızını çıkararak hesaplayan özel bir matematiksel modele dayanıyor.
Bu endekste, Venezuela en kötü ekonomik duruma sahip ülke olarak birinci sırada yer alırken, Türkiye, Sudan’ın ardından en sefaletli üçüncü ekonomi olarak kaydedildi. Hanke, 178 ülkeye ait verileri inceleyerek Venezuela, Sudan, Türkiye, İran, Arjantin, Eswatini, Güney Afrika, Malavi, Madagaskar ve Lübnan’ın ilk 10’da yer aldığını belirtti. Venezuela, 556.5 puanla listenin zirvesinde bulunurken, Sudan 225.3 HAMI puanıyla ikinci sıraya geriledi. Türkiye ise HAMI endeksinde 100.9 puanla iki basamak yükselerek üçüncü sırayı aldı.
Hanke, Fortune dergisinde yayımladığı makalede, Türkiye’nin “faiz oranı tuzağı” içinde olduğunu vurguladı. Hanke, “Bu artışın temel nedeni, ilk 10 ülke arasında en yüksek olan %56.7’lik banka kredi faiz oranı. Merkez Bankası’nın 2023 ortalarında alışılmadık para politikasını değiştirip sıkılaştırmaya gitmesiyle, kredi faiz oranları çok yüksek seviyelere ulaştı. Enflasyon, 2024 zirvesinden düşmüş olsa da %30.9 ile hala yüksek seyrediyor. İşsizlik oranı ise %8.5” ifadelerine yer verdi.
HAMİ Sefalet Endeksi, Türkiye’de Başkanlık Sistemi’ne geçişle birlikte ekonomik sefaletin arttığını gösteriyor. Türkiye’nin 2018’deki HAMI Sefalet Endeksi puanı 47.3 iken, 2025’te bu rakam 100.9’a yükseldi. 2018’den bu yana endeks puanının iki katından fazla artması, yüksek enflasyon ve finansman maliyetlerinin üretim üzerindeki olumsuz etkilerini gözler önüne serdi. Makro dengesizlikleri ölçen bu endeks, farklı veri kalitesine sahip ülkeleri aynı çerçevede değerlendiriyor. Sonuç olarak, Türkiye, üretim kapasitesi ve ekonomik büyüklük açısından daha güçlü olsa da, fiyat istikrarsızlığı nedeniyle bu endekste üst sıralarda yer alıyor.
