ABD’nin beş büyük teknoloji şirketi, yapay zekâ altyapısı için yaptıkları harcamalarda nakit üretiminin önüne geçmeye hazırlanıyor. Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta ve Oracle’ın yıllık faaliyet nakit akışının 2025–2027 arasında yaklaşık 340 milyar dolar artması bekleniyor.
Aynı dönemde şirketlerin sermaye harcamalarındaki artışın 534 milyar dolara ulaşacağı tahmin ediliyor. Böylece teknoloji devleri üretecekleri her 1 dolarlık ilave faaliyet nakdi için yaklaşık 1,57 dolarlık yeni yatırım yapacak.
Hesaplama yalnızca doğrudan yapay zekâ giderlerini kapsamıyor. Veri merkezleri, sunucular, ağ ekipmanları, enerji bağlantıları ve bulut altyapısı harcamaları da toplam sermaye yatırımına dahil ediliyor.
Harcama tahmini 730 milyar dolara çıktı
Beş şirketin 2026 yılına yönelik toplam sermaye harcaması beklentisi yıl başında yaklaşık 485 milyar dolar seviyesindeydi. Temmuz ayında piyasa tahminleri yaklaşık 730 milyar dolara yükseldi.
Artışın büyük bölümü yapay zekâ modellerini çalıştıracak işlem gücü, veri merkezi kapasitesi ve enerji altyapısından kaynaklanıyor. Şirketler talebin mevcut kapasitenin üzerinde kaldığını belirtirken yatırımcılar harcamaların gelir ve kâra dönüşme hızını sorguluyor.
Teknoloji şirketleri geçmişte düşük fiziksel yatırımla hızla ölçeklenen yazılım ve reklam platformları olarak değerlendiriliyordu. Yapay zekâ yarışı, iş modelini sermaye yoğun veri merkezi işletmelerine yaklaştırıyor.
Alphabet büyüdü ama nakit yaktı
Alphabet’in Google Cloud geliri ikinci çeyrekte yüzde 82 artarak 24,8 milyar dolara ulaştı. Şirketin bulut birimi tarihindeki en güçlü büyüme dönemlerinden birini yaşadı.
Güçlü gelire rağmen Alphabet, 2026 yılı sermaye harcaması tahminini 15 milyar dolar artırdı. Şirket artık yıl boyunca 195–205 milyar dolar arasında yatırım yapmayı planlıyor.
Yüksek harcamalar Alphabet’in ikinci çeyrekte 5,9 milyar dolar negatif serbest nakit akışı açıklamasına yol açtı. Şirket tarihinde ilk kez nakit tüketen bir çeyrek kaydederken hisseler bilanço sonrasında geriledi.
Alphabet yönetimi, veri merkezi yatırımlarının son üç yılda önemli ölçüde arttığını ancak müşteri talebinin kapasitenin üzerinde kalmayı sürdürdüğünü bildirdi.
Microsoft’ta yatırım işletme nakdini aştı
Microsoft son mali çeyreğinde 35,8 milyar dolar faaliyet nakit akışı üretti. Finansal kiralamalar dahil sermaye harcamaları ise 37,5 milyar dolara ulaştı.
Yapay zekâ işinin yıllıklandırılmış gelirinin 37 milyar doları aşması, yatırımların ticari karşılık üretmeye başladığını gösteriyor. Buna karşılık altyapı harcamalarının işletme nakdinin üzerine çıkması yatırımcıların serbest nakit akışına odaklanmasına neden oluyor.
Microsoft, veri merkezi ve işlemci kapasitesini artırırken amortisman giderleri de yükseliyor. Harcamaların gelirden daha hızlı büyümesi halinde kâr artışının nakit üretimine aynı ölçüde yansımaması riski bulunuyor.
Amazon’un kasasında 1,2 milyar dolar kaldı
Amazon’un son 12 aylık faaliyet nakit akışı yüzde 30 artarak 148,5 milyar dolara çıktı. Buna rağmen şirketin serbest nakit akışı 1,2 milyar dolara kadar geriledi.
Farkın temelinde AWS için kurulan veri merkezleri, yapay zekâ sunucuları ve lojistik yatırımları bulunuyor. AWS gelirinin ilk çeyrekte yüzde 28 büyümesi, harcamaların karşılığının alınmaya başladığına işaret etti.
Ancak faaliyet nakdindeki güçlü artışın serbest nakde taşınamaması, Amazon’un yatırım temposunun ulaştığı büyüklüğü gösteriyor. Şirketin yeni bilançosunda sermaye harcaması, AWS büyümesi ve nakit akışı birlikte izlenecek.
Oracle borç ve hisseye yöneldi
Oracle’da sermaye harcamalarının faaliyet nakdine oranı 2022 mali yılında yüzde 47 seviyesindeydi. Mayıs ayında sona eren 2026 mali yılında oran yüzde 174’e çıktı.
Şirket son mali yılda 55,7 milyar dolar sermaye harcaması yaptı. Aynı dönemde faaliyetlerden sağlanan nakit 32 milyar dolarda kaldı.
Oracle’ın serbest nakit akışı negatife dönerken şirket bulut altyapısını finanse etmek için borçlanma ve hisse ihracı yoluyla 45–50 milyar dolar kaynak sağlamayı planlıyor.
Yüksek finansman ihtiyacı Oracle hisselerinde baskı oluşturdu. Şirket hisseleri yıl başından bu yana yüzde 36 değer kaybederken yapay zekâ altyapısının ne kadar sürede gelir yaratacağı ana tartışma başlığı haline geldi.
Tesla satışı artırdı, kasa eksiye döndü
Tesla, ikinci çeyrekte 480 bin 126 araç teslim ederek yıllık bazda güçlü artış sağladı. Şirketin geliri 28,24 milyar dolarla piyasa tahminlerini aştı.
Buna karşılık sermaye harcamaları 5,8 milyar dolara yükseldi. Tutar hem geçen yılın aynı döneminin hem de ilk çeyreğin iki katından fazla oldu.
Yapay zekâ, robotaksi, otonom sürüş ve insansı robot yatırımları Tesla’nın serbest nakit akışını 1,1 milyar dolar negatife çevirdi. Şirket iki yılı aşkın sürenin ardından ilk kez nakit tüketti.
Tesla’nın otomotiv brüt kâr marjı yüzde 16,3’te kalırken araç başına ortalama gelir 45 bin 345 dolardan 42 bin 730 dolara geriledi. Ana otomobil işindeki marj baskısı, yeni teknoloji yatırımlarının finansmanını daha zor hale getiriyor.
Gözler dört bilançoya çevrildi
Alphabet ve Tesla bilançoları sonrasında teknoloji hisselerinde sert satış görüldü. Tesla hisseleri yüzde 14’ün üzerinde, Alphabet hisseleri ise yaklaşık yüzde 7 geriledi.
İki şirketin dahil olduğu büyük teknoloji grubu, S&P 500’ün toplam piyasa değerinin yüzde 30’undan fazlasını oluşturuyor. Birkaç hissedeki satış bu nedenle endekslerin tamamında oynaklığı artırıyor.
Yeni haftada Meta, Microsoft, Apple ve Amazon bilançoları açıklanacak. Yatırımcılar gelir büyümesinden çok sermaye harcaması tahminlerini, veri merkezi yatırımlarını ve serbest nakit akışını izleyecek.
Yapay zekâ yatırımlarının önümüzdeki iki veya üç yıl içinde ek gelir, daha yüksek marj ve güçlü nakit üretimi sağlaması gerekecek. Finansal karşılığın gecikmesi halinde piyasa, teknoloji şirketlerinin yatırım döngüsünün fazla ileri gidip gitmediğini daha sert biçimde sorgulayabilir.
